Menu

geschiedenis van Meldert

Oorsprong van de naam Meldert
De naam Meldert stamt deels uit het Germaans en deels uit het Latijn. Meldert verwijst naar het woord "melde" (soort wilde spinazie + achtervoegsel aarde). Zo zou Meldert dus melde-akker kunnen betekenen. Malen klonk in het oud-Germaans als mellen. Erd of ert betekent aarde, plaats of veld. Meldert zou dan betekenen: plaats waar een molen staat. In de gewesttaal noemt men de molenaar de maalder of de mulder. De "u" klinkt op vele plaatsen als een doffe "e". Het volk voegt bij sommige woorden een "d" of "t" voor de welluidendheid. Ook bij het woord mulder (klink als melder) wordt een "t" toegevoegd en muldert betekent dan eenvoudig bij de molenaar of bij den mu(e)ldert. Deze laatste uitleg stemt overeen met de vondsten die men hier is tegengekomen. Men heeft fundamenten gevonden van een zeer oude watermolen op de Zwarte Beek, niet ver van de dorpskom. Zo zou de betekenis van Meldert dus zijn: bij de molenaar, of zoals men hem in de gewesttaal noemt, bij den mu(e)ldert.

De heerlijkheid Meldert
In 1361 wordt er voor het eerst van de Heerlijkheid Meldert gesproken. Meldert is een Loonse Heerlijkheid, daar ze afhangt van de graven van Loon.
De Heerlijkheid bestond uit:
1) uitgestrekte goederen in Meldert
2) rechten op de inwoners van Meldert.
a) de pandpenning: overdrachttaks op vaste goederen en rente.
b) grondcijns: belasting op onroerende goederen.
c) justitie: aanstelling van een drossaard en 7 schepenen, een griffier en een gerechtsdienaar.
d) recht van planting op de gemeentewegen en bossen.
e) vrije visvangst op de Zwarte Beek of Aelst.

De parochie Meldert
Gewoonlijk had de leenheer het recht om een pastoor te benoemen. In Meldert zorgde deze benoeming echter voor heel wat strubbelingen. Immers, de abdij van Sint-Truiden had via de filiaalabdij van Herckenrode een vrij onbelastbaar goed in Meldert. Zodoende ontsnapte dit stuk aan de Heer van Meldert voor wat de benoeming van een pastoor en het innen van taksen betrof. Volgens een charter van 1146 door Hendrik II opgesteld, werd Meldert door gravin Oda, de vrouw van Otto, graaf van Duras, aan de abdij van Sint-Truiden geschonken.